آماربازدید کنندگان : 5126402

 

 

 

 

 

تصوف چیست؟

از یکی از عارفان الهی پرسیدند: تصوف چیست؟

پاسخ داد: تصوف نه رسوم است و نه علوم، زیرا اگر رسم بودی به مجاهده به دست آمدی و اگر علم بودی، به تعلیم حاصل شدی. آن، نه این است و نه آن، بلکه «تُخَلَّقوا بِاَخلاق الله» است که آن چیز دیگری است که بر عارفان هویداست.

 

به کوی میکده هر سالکی که ره دانست           دری دگـر زدن انـدیشه تَبـَه دانست

زمـانه افـسر رنـدی نداد، جـز بـه کـسی         که سرفرازی عالم در این کُلَه دانست

بـر آسـتانه مـیخانه هـر کـه یـافت رهی          ز  فَیض جام مِی اسرار خانقه دانست

هر آن که راز دو عالم ز خط ساغر خواند        موز جام جم از نقش خاک ره دانست

ورای طـاعـت دیـوانـگـان ز ما مـطلب          که شیخ مذهب ما عاقلی گنه دانست

دلم ز نرگس ساقی امان نخواست به جان      چرا که شیوه آن ترک دل سیه دانست

 

  

 

 

 

 

 

تصوف چیست؟

از یکی از عارفان الهی پرسیدند: تصوف چیست؟

پاسخ داد: تصوف نه رسوم است و نه علوم، زیرا اگر رسم بودی به مجاهده به دست آمدی و اگر علم بودی، به تعلیم حاصل شدی. آن، نه این است و نه آن، بلکه «تُخَلَّقوا بِاَخلاق الله» است که آن چیز دیگری است که بر عارفان هویداست.

 

به کوی میکده هر سالکی که ره دانست           دری دگـر زدن انـدیشه تَبـَه دانست

زمـانه افـسر رنـدی نداد، جـز بـه کـسی         که سرفرازی عالم در این کُلَه دانست

بـر آسـتانه مـیخانه هـر کـه یـافت رهی          ز  فَیض جام مِی اسرار خانقه دانست

هر آن که راز دو عالم ز خط ساغر خواند        موز جام جم از نقش خاک ره دانست

ورای طـاعـت دیـوانـگـان ز ما مـطلب          که شیخ مذهب ما عاقلی گنه دانست

دلم ز نرگس ساقی امان نخواست به جان      چرا که شیوه آن ترک دل سیه دانست

 

  

صفحه 2

 راز مرگ

حضرت خواجه علی رامتینی قدّس الله سرّه که از مشایخ بزرگ طریقت نقشبند و از خلفای خواجه محمود انجیر فغنوی بود و به شغل بافندگی مشغول که در اثر محبت به خلق و فنای در حق به حضرت عزیزان معروف گشت در قریه‌ی رامتین دیده به جهان گشود و در محضر خواجه محمود زانوی تلمذ زد و سالیان دراز به ریاضت پرداخت تا به مقام ارشاد رسید، از او سوال کردند: ایمان چیست؟ چون به کار بافندگی مشغول بود، گفت: ایمان گُسستن و پیوستن است، یعنی از دنیا گُسستن و به حق تعالی پیوستن. و او بود که می گفت: هیچ مُرده‌ای از مرگ پشیمان نیست، بلکه در حسرت آن است که چرا قبل از مرگ در دنیا به راه حق نرفته، کسی از مرگ و مُردن ناخشنود نیست، که مرگ عین زندگیست.

 

هیچ مُرده نیست، پُر حسرت ز مرگ            حسرتش آن است کِش کم بود بَرگ

ورنـه از چـاهـی بـه صـحـرا اوفتاد            در مـیـان دولـت و عـیـش و گُـشاد

زیـن مـقـامِ مـاتـم و تـنگـین مُـناخ           نـقـل اُفـتـادش بـه صـحـرای فراخ

ور  نـکـردی   زنـدگـانـیِ   مُـنـیـر            یک دو دَم مانده است، مـردانه بمیر

 

صفحه 3

 

حال یاران خدا

از حضرت اویس قرن سوال کردند: مردان خدا در چه حالی هستند؟ او پاسخ داد: آنان به حقیقتی دست یافته‌اند که دیگر نمی‌توانند به دنیای روزمره مردم عادی برگردند و مانند آنان زندگی نمایند، آنان در پس این هستی به رازی دست یافته‌اند که دیگران از دیدن آن محروم‌اند.

 

چو عاشق می شدم گفتم، که بُردم، گوهرِ مقصود

                                                      ندانستم که این دریا، چه موجِ خون فَشان دارد

ز چَشمت جان نشاید بُرد، کز هر سو که، می بینم

                                                     کمین از گوشه‌ی کردست و، تیر، اندر کمان دارد

چو دامِ طُرّه، افشاند، ز گردِ خاطرِ عُشّاق

                                                       به غَمازِ صبا گوید که، رازِ ما، نهان دارد

بیفشان جُرعه‌ی بَر خاک و، حالِ اهلِ دل بشنو

                                                      که از جمشید و کیخسرو، فراوان داستان دارد

ز خوفِ هجرم، ایمن کُن، اگر اُمیدِ آن داری

                                                       که از چشمِ بداندیشان، خدایت، در امان دارد

****

فرو رفتم به دریایی که نه پایی نه سر دارد

                                                       ولی هر قطره‌ای از وی به صد دریا اثر دارد

ز عقل و جان و دین و دل به کُلّی بی‌خبر گردد

                                                        کسی کز سرّ این دریا، سر مویی خبر دارد

 

صفحه 4

 

مقام نور

حضرت شیخ ابوالحسن خرقانی رحمت الله علیه که قطب زمان و بزرگ مشایخ عصر خویش بود و سالها برای رسیدن به مقام محمود به عبادت حق و ریاضت تن مشغول بود، تا از زمین به آسمان، و از آسمان به عرش رحمان، و از عرش الهی به مکان قاب قوسین و از قاب قوسین به مقام نور گام نهاد، و به خلوت معشوق رسید، همواره به سالکان الهی می گفت: من پس از سالها مجاهده، زهره آن را ندارم که لاف تصوّف بزنم و خود را صوفی بدانم، هر کس نسبت به تصوف درست می تواند کرد، خود را نمایان سازد، و او بود که می گفت: تا به مقام نور نرسی اسرار وحی را درک نخواهی کرد.

 

وحي نور است، ني كتاب مدرسه            نور حيّ است، ني حساب و هندسه

صد حديث كُهنه مي‌خواني بـشر               وحي را بنگر تو يك دم، يـك نظر

چون كه اديان طبيعي سر بـه سر             راه انـسـان اسـت و اَمـيـال بـشـر

كار انسان سخت شد، اندر جهان               تـا بـه جايي كه نگـنـجد در بـيان

سـاحـران عــصـر ما بـا آگـهـي                    روح آدم را فــكـنــده در چَـهي

آدمـي از سُــكرِ سـحرِ سـاحران                 اينچنين افـسرده گـشت و بـي‌امان

ذهن انـسـان را چـنان آشفـتگي                 بـرگرفـته چـون زوال و مُـردگـي

چون سياست پيشه‌گان با ساحران            بـذر نومـيدي بـپاشـند در  جهـان

حرف آنان جنـگ و فحشا و فساد               پــنـد آنــان نــاامـيـدي و عـناد

سـاحـران ايـن زمـان اسـتادِ فن                 زنـده زنـده كـرده آدم در كـفـن

ما همه زنده به گور و مُـرده‌ايـم                زيـر پــاي سـاحـران پـژمـرده‌ايم

سُـكرِ سـحـرِ سـاحـرانِ عصـر مـا                 كــرده آدم را ز نــور حـق جـدا

وحـي تـنها ضدّ سحر است نازنين             صيقلي شـو خود حقايـق را بـبـين

وحـي راه روشن است و بي‌زوال         پـي بـجـو اين راه حق را با كمال

وحـي را تـقـلـيـد نـتـوانـي بـشر        اين حـكايـت گفته آن خـيـر‌البشر

خـوانـده‌اي فَـاتُـو به سورة، بارها        بـاز    دوري   از    ره   اســرارهـا

صـيـقلي شو تا كه وحي آيد فرود        اي سـزاوار دو صـد مـدح و درود

 

  

صفحه 5

سماع عارفانه

شیخ ابو یعقوب بن زیزی رحمت الله تعالی، که با ابوعبدالله خفیف و ابراهیم خواص همسخن بود، در وقت سماع در حلقه‌ی یاران الهی، گاه به اوجی می رسید که صدایی از افلاکیان می شنید که خون از رگ های گردن او جاری می گشت و بیهوش نقش بر زمین می شد، که ابوعبدالله خفیف می گفت: من این حال از هیچکس در سماع ندیدم جز از او. وقتی از ابو یعقوب بن زیزی سوال کردند، سالک چگونه می تواند با خداوند سخن بگوید؟ ابن زیزی پاسخ داد: تنها از طریق کلام الله، هر کس کلام خداوند، نداند و درک نکند، چگونه می تواند همسخن خدا شود، و هرکس با حق همسخن شد، از غیر حق بُگریزد و او بود که می گفت: هیچکس به مقام مخلصین بندگان خدا نرسد، مگر بعد از مهاجرت از خود، و مفارقت از خلق، که بر سالکان الهی، این دو عمل، بسیار دشوار است.

 

از هـوای شـمـس دیـن بـنگر تـو ایـن دیـوانگی          بـا  هـمه  خـویـشان  گـرفته  شـیوه  بیگانگی

وحـش صـحرا گـشتـه و رسـوای بـازاری شــده           از  هـوای  خـانـه  او  صـد هـزاران  خانگی

صـاعـقه هـجـرش زده بـرسـوخـته یـک بـارگی          عقل  و  شرم  و  فهم  و تقوا دانش و  فرزانگی

مـن ز شـمع عـشق او نـان پـاره‌ای مـی‌خـواستم          گـفت   بـنویسـید  تـوقـیعـش  پـی پروانگی

ای گشـاده قـلعـه‌هـای جــان بـه چـشم آتـشیـن         ای  هزاران  صف  دریده  عشقت از مردانگی

ای خداوند، شمس دین صد گنج خاکست پیش تو         تـا چـه باشـد عـاشق   بیچاره‌ای  یک دانگی

صـد غـریو و بـانـگ انـدر سقـف گـردون  افکنیم         من  نیم  در عشق  پـابرجـای تـو یـک بانگی

عـقل را گـفـتم مـیان جـان و جـانـان فـرق کـن         شـانـه  عـقلم  ز  فـرقش یـاوه کـرده شانگی

 

 

صفحه 6

حُسن اقتدا

 شیخ ابوالفضل حسن سرخسی رحمۀ الله علیه که پیر حضرت شیخ ابوسعید ابوالخیر بود، همواره به سالکان راه طریقت می گفت: عبودیت دو چیز است، حُسنِ افتخار به خداوند و این از اصول عبودیت است و حُسن اقتدا کردن به رسول خدای و این، آنست که نفس را در او هیچ نصیب و راحت نیست. و او بود که می گفت: هرکس در دنیا متابعت رسول خدا را نپذیرد، کلام خداوند را نفهمید و راه به جایی نخواهد بُرد.

 چند گـویـی ای لـجوج  بـی  صـفا            ایـن فسـون دیـو، پیـش مصـطفـی

صد هـزاران حلـم دارند این گروه             هر یکی حلمی از آنها صد چو کوه

حلمشتان   بـیدار   را   ابلــه   کُـند             زیـرک صـد چشـم را گمـره کُنـد

حلمـشان  همچون شراب خوب نغز             نـغز،  نغـزک  بَـر  رَود  بـالای  مغـز

مست را بین زآن شراب پُـر شگفت              همچو فرزین مستِ کژ رفتن گرفت

مرد  بُـرنا  ز آن  شـرابِ  زود  گـیر              در میـان راه  مـی افـتد  چـو  پـیر

خاصه این باده که از خُم بلی است              نه  میی که  مستی او یک شبی است

ساحـران هـم سُـکر مـوسی داشتند              دار   را    دلـدار   مـی انـگاشـتنـد

 

 

صفحه 7

مشاهده

 شیخ ابوبکر واسطی رحمه الله علیه، همواره به سالکان راه خدا می گفت: در طریق، مُرید در اول قدم مُختار باشد، چون بالغ شود اختیارش نماند، علم او در جهل خود بیند، هستی او در نیستی خود بیند، اختیار او در بی اختیاری خود بیند و طریق فرقان، مجاهده همراه مشاهده می باشد و هر سالکی که مجاهده نماید بدون مشاهده از امت رسول الله نباشد، که در اسلام مجاهده همراه مشاهده است، که این از اسرار قرآن است. و او بود که می گفت: عقل وسیله اقامت کردنِ عبودیت است، نه وسیله در یافتن حقیقت ربوبیت و هرکه را مشغول کردند به اقامتِ بندگی و از وی ادراکِ حقیقت خواستند، عبودیت از او فوت شد، و به معرفت حقیقت نرسید.

 عقل را  قربان  کُن اندر عشق دوست                عقل‌ها باری از آن سویست که اوست

عقل‌هـا  آن سـو  فـرستـاده  عقـول                 مانده این سـو که نه معشوقست گُول

زین سَر از حیرت گر این عقلت رود                 هر  سَـر مـویـت سَـر و عقـلـی شـود

نیست آن سـو  رنـجِ فکـرت بر دماغ                 که دمـاغ و عقـل رویـد دشت و باغ

سوی دشـت از دشـت نکـته بـشنوی                 سوی  بـاغ  آیـی شـود نخلـت رَوی

اندریـن ره تـرک کُن طاق و طُرُنب                 تا  قـلاوزت    نـجنبـد  تـو  مَـجُنـب

هرکـه او بـی سـر بجـنبـد  دُم  بُـود                 جُنـبشـش چـون جُنبـش کـژدم بُود

کژرو و شب کور و زشت و زهرنـاک                پیشـۀ    او   خستـنِ    اجسـام   پـاک

 

 

صفحه 8

کمال لذت

 

حضرت شیخ شهاب الدین سهروردی به شاگردان خود می گفت: بزرگان ما به ما آموختند، وقتی کلام خداوند به رسول الله می آموزد که بگو خدایا بر علم من بیفزا. (و قل ربّ زدنی علما) وضع ما در این عالم چگونه باشد، وقتی مُنیر انبیا با همه کمال و برتری که صاحب شرع اعظم است و صدها معراج رفته و بسیار رموز الهی دانسته می گوید: خدایا به علم من بیفزا، وای بر سالکان سنت رسول الله که بخواهند در جهل مُرکب بمانند و گمان کُنند پیرو کلام خداوند و رسول او می باشند .... به راستی مسلمانان جاهلی که هیچ آگاهی از علوم الهی و دانش عصر  خود ندارند، چگونه می توانند خود را پیرو رسول الله دانسته، آنان نفس پرستان و بت پرستانی هستند که به دستورات شیطان در زمین قیام می کُنند و به خیال خود پیرو کلام خداوند هستند و جز راه خشونت و فساد و خون ریزی و ظلمت، راه دیگری را طی نخواهند کرد،

راه عشق ارچه کمینگاه کمانداران است                هرکه دانسته رود صرفه ز اعدا ببرد

و حضرت شیخ شهاب الدین بود که می گفت: لذت عبارت از حاصل شدن کمال هر چیزی و حصول آن کمال، که اگر چیزی حاصل شود و یابنده را خبر نبود، کمال نباشد زیرا چشم را چون کمال چیزی حاصل شود، و آن مشاهده صورت خوب است، که چون دریابد و متلذّذ گردد، و گوش را لذتی است و آن درک مسموع ملایم است و آواز خوش، و شمّ را لذت ادراک ملایم است از بوهای خوش، و بر این قیاس، روانِ گویا را معرفت حق است و دانستن حقایق، پس چون او را آن حاصل آید با کمال اعلی، و آن اشراق نور حق است، و انتقالش به کمال کبریا باید که لذت او عظیم تر بود، زیرا که او شریف تر است، و شریف ترین دریابندگان، انسان است، و عظیم ترین معلومات حق است، پس لذت انسان کامل تر و وافرتر بود.

 

چه مبـارک سـحری  بود چه فرخنده شبی           آن شبِ قدر که این تازه  براتم دادند

بعد از این روی من و آینـه وصـف جمـال           که در آنجا خبر از جـلوه  ذاتم دادند

من اگر کامروا گشتم و خوشدل چه عجب            مستـحق بـودم و اینها به  زکاتم دادند

این همه شهد و شکـر کـز سخـنم می ریزد            اجر صبریست کز آن شاخ نباتم دادند

 

 

صفحه 9

سرمایه صوفی

 محمد بن حامد التّرمذی رحمه الله تعالی که از جوانمردان مشایخ خراسان بود و با شیخ احمد خضرویه هم صحبت شد و سالیان زیادی در تربیت نفس خود کوشید و سالکان راه خدا را دستگیری می کرد، همواره به جوانمردان راه خدا می گفت: سرمایۀ تو، دل تو می باشد و وقت تو، چون مشغول کُنی دل خود را به هر ظن و گُمان که در خاطر تو آید، ضایع کُنی اوقات خود را به آنچه نیاید و نشاید، پس کی سود توانی کرد آنکه سرمایه خود به زیان آورد، زیرا اگر از صوفی و سالک الهی، وقت و دل و زندگانی برود، چه چیز برای او می ماند؟ و او بود که می گفت: باید برای ظالمان و خبیثان و مفسدان دعا کرد که نمی گذارند ما به طرف دنیا میل کُنیم، چون آنان با ظلم خود ما را متوجه حق می کنند و نمی گذارند ما در غفلت روزگار را سپری کنیم.

 آن یکـی واعـظ چـو بر تخت آمدی             قاطـعـان   راه    را    داعـی   شُـدی

دسـت برمی داشت یا رب رحم دان              بَر    بَـدانِ     مـفسـدان   و   طاغیـان

بر  همـه   تسـخرکُـنانِ  اهـلِ  خیـر               بـر  هـمه  کافـر دلان  و  اهـل  دیـر

می نـکردی   او   دُعـا   بـر  اصـفیـا               می نـکردی  جُـز  خبـیثـان  را  دُعـا

مر ورا گـفتنـد کیـن معهـود نیـست               دعـوتِ  اهـل ضلالـت جـود نیسـت

گفـت نیـکویـی از اینـها  دیـده ام                من دُعـاشـان زیـن سبـب بگزیده ام

خبث و ظُلم و جور چـندان ساختند              که مـرا از شـر بـه  خیـر  انـداخـتنـد

هرگـهی  کـه رو بـه  دنیـا کتردمی                من از ایشان زخم و ضربت خوردمـی

کردمـی از زخـم آن  جانـب پنـاه                 باز آوردنـدمـی   گُـرگـان   بـه   راه

 

چون سـبب سـازِ صـلاحِ من شدند                  پس دُعاشان بر من است، ای هوشمند

صفحه 10

تباه شدن معاش

 

ابوبکر الوّراق ترمذی قدس الله تعالی که با شیخ احمد خضرویه همسخن بود و اکثر کتاب های آسمانی را خوانده بود و در سلوک الهی نوشته های فراوان داشت، همواره به یاران خود می گفت: مردم سه گروه هستند، 1- حاکمان، 2- عالمان، 3- فقرا. اگر حاکمان یک کشور تباه شوند و به فساد کار کنند، معاش و اکتساب مردم تباه گردد؛ و اگر عالمان تباه شوند و به انحراف بروند، طاعت و شریعت مردم تباه شود و چون فقرا تباه شوند، خوبی های خلایق تباه گردد؛ و بدانید و آگاه باشید فساد حاکمان به ظلم باشد و فساد عالمان به طمع و غرور و فساد فقرا به ریا.  

 

شکوه تاج سلطانی که بیم جان در او درج است             کلاهی دلکش اسـت امـا بـه تـرک سـر  نمی‌ارزد

چـه آسـان مـی‌نمود اول غم دریا به بوی سود               غلط کردم که این طوفان به صد گوهر نمی‌ارزد

تو را آن بـه کـه روی خود ز مشتـاقان بپوشانی              که شـادی جـهان گیـری  غـم  لشـکر   نمی‌ارزد

چو حافظ در قناعت کوش و از دنیی دون بگذر             که یک جو منت دونان دو  صد  من  زر نمی‌ارزد

 

 

 

صفحه 11

معرفت بی علم

 

پیر اسرافیل رحمۀ الله از استادان ذوالنون مصری بود و از مغرب بود. سخنان نثر و زیبا بر زبان جاری می کرد و سالکان راه الهی را آموزش می داد تا به کریمه توحید وارد شوند، همواره می گفت: علم بی معرفت، وبال است و معرفت بی علم، محال باشد. و به ذوالنون آموخت از ظاهر ساختن طاعت و عبادت که مَظنَّه ریا باشد حذر کُند تا در قاعده اخلاق خللی وارد نگردد؛ و رسیدن به حق را یک قدم می دانست. بگو الله و تا واپسین روز عُمر استقامت کُن. و این سخن از اوست: ار روا بود ثواب پیش از عمل، هم روا بود عذاب، پیش از زَّلَل.

 

آفت این زندگی وهم است و ظن         گـر نمـی دانـی بدان ای مُمتحن

کـز خیـال او بسـی خیـلِ خیـال            شُد دوان اندر  جهانِ قیل و قال

چون هویدا شَد جهانی از خیـال            پس جمالِ تو چه باشد ذوالجلال

چـون  بـدیـدم  آفتـابِ  روی او            بـی خبـر افتـاده ام در کـوی او

کُنتُ کنزاً مَخـفیـا فـرمـوده حـق          تا بخوانی ضد نـدارد زیـن سبـق

جلـوه گـاهش انـدورنِ ذهـن مـا          وصـف او فـانی نگـررد ای عمـی

در پنـاه  لطـف  حـق  دارم  پنـاه           آب و آتش می شود من را سپـاه

 

 

 

صفحه 12

اصل تواضع

 

روزی یکی از سالکان از بوعثمان حیری قدس الله روحه العزیز سوال کرد: اصل تواضع در این مسیر چه می باشد؟ عثمان حیری پاسخ داد: اصل تواضع سه چیز است: اول آنکه، سالک همواره از جهل خویش یاد کند. دوم آنکه، از گناه خویش یاد کند و سوم آنکه، از آنچه احتیاج خویش به خدای تعالی یاد کند. و بوعثمان حیری بود که همواره به یاران خود می گفت: هرگاه مشاهده کردید که شخصی نزد مردم محبوب می باشد و مردم او را از درون دوست دارند هرگز آن شخص را به چشم خود نگاه نکن بلکه او را از چشم مریدانش نگاه کن تا خوبی های او را مشاهده کُنی و از سرزنش و حسادت به او دست برداری، زیرا کسی را که خداوند عزیز کرد، نمی توان او را در چشم خلق ذلیل کرد.

 

گر تـو خـواهی کو تُـرا بـاشد  شـکَر      پـس  ورا از چشـم عـشاقش نـگر

مـنگر از چـشم خـودت آن خوب را       بـین بـچشمِ طالـبان مـطلوب را

چشم خود بربند زآن خوش چشم تُو       عاریـت کـن چشـم از عـشاق او

بلک ازو  کُـن عـاریت چـشم و نـظر       پـس ز چـشم او بـه روی او نگر

تـا شـوی ایـمن ز  سـیری  و  مـلال       گفت کان الله لَهُ زین ذوالجلال

 

 

 

صفحه 13

مکانی برای ماندن

 روزی یکی از مریدان حضرت مولانا جلال الدین رومی درباره محل زندگی حضرت شمس الحق تبریزی از وی سوال کرد، آن حضرت لحظه ای سکوت کرد و آهی از سر حسرت کشید و گفت: همواره مولانا شمس الحق محمد ملک داد تبریزی به ما می گفت: «این مَردُمان به نفاق خوش دل می شوند، و به راستی، غمگین می شوند. همین که راستی آغاز کردی به کوه و بیابان می باید رفت، که میان خلق راه نیست.» و از این باب، حضرت شمس الدین بیشتر عمر شریف خود را در کوه و بیابان و دور از چشم مردُمان سپری کرده است زیرا هر کس زمانه خود را نقد کند و حقیقت را بگوید، مردُمان با او به دشمنی قیام کنند. براستی خلق به نفاق خوش دل می شود و از گفتار حق، غمگین می شود. و مولانا شمس الحق سیف الله موحدین عالَم بود و می گفت: عُلمای ظاهر، موش های خانه رسول الله هستند که آرام آرام بنای دین رسول خدا را ویران می کنند.

 از هـوای شمـس دیـن بنـگر تـو ایـن دیـوانـگی           بـا هـمه خـویشـان گـرفته شـیوه بیگانگی

وحـش صحـرا گـشتـه و رسـوای بـازاری شـده            از هـوای خـانـه او صـد هـزاران خانـگی

صاعـقه هـجرش زده بـرسـوختـه یـک بـارگـی            عقل و شرم و فهم و تقوا دانش و فرزانگی

من ز شمـع عشـق او نـان پـاره‌ای مـی‌خواسـتم            گفـت بنـویسیـد تـوقیـعش پـی پـروانگی

ای گـشاده قـلعـه‌های جـان بـه چشـم  آتـشیـن            ای هزاران صف دریده عشقت از مـردانگی

ای خداوند شمس دین صد گنج خاکست پیش تو            تا چه باشد عاشـق بیـچاره‌ای یـک دانـگی

 

عقـل را گفـتم میـان جـان و جـانـان فـرق کـن             شانـه عقـلم ز فرقـش یـاوه کـرده شـانگی

صفحه 14

 بیکارترین موجود

 

شیخ علاء الدوله سمنانی قدس الله تعالی که در برج احرار صوفی آباد به رحمت حق پیوست، و در حظیره قطب زمان عماد الدوله عبدالوهاب مدفون گشت و برای تربیت نفس و پیوستن به حق همواره در چله می نشست و سالکان راه خدا را خدمت می کرد، به یاران خود می گفت: همه انبیاء خدا برای آن آمده اند تا چشم خلق را بگشایند به عیب خود و کمال حق، و به عجز خود و قدرت حق، و به ظلم خود و عدل حق، و به جهل خود و علم حق، و به ذلت خود و عزت حق، و به بندگی خود و خداوندی حق، و ... ، و به فقر خود و غنای حق، و به تقصیر خود و نعمتها و پاکی حق، و به فنای خود و بقای حق .... و کار شیخ و پیر و استادان راه سلوک الهی اینست که چشم مریدان را به این معانی بگشایند. استاد باید چشم کمال بین نفس مُرید را نسبت به خود بدوزد تا آن سالک کمال حق را ببیند. هر نفسی که کمال خود بیند، از دیدن کمال حق محروم و کور می گردد. ما باید بدانیم خاصیت نفس اینست و راه درمان آن طی کردن طریق انبیا و اولیا می باشد و او بود که کار و تلاش او نسبت به موجودات دیگر زمین چقدر ناچیز است، آن زمان قدر خلقت خود می فهمد و می داند از کجا آمده است.

 

گـرچه  رخـنه  نـیست  عـالم  را   پـدید          خیـره یـوسف‌وار مـی‌باید دوید

تـا  گـشاید  قـفل   و   در   پـیدا   شـود          سوی بی‌جایـی شمـا را جـا شـود

آمـدی    انـدر    جـهان  ای  مـمتحـن          هیـچ مـی‌بـینـی طـریـق آمـدن

تـو    ز   جـایی   آمـدی   وز   مـوطنی          آمـدن  را  راه  دانـی هیـچ  نـی

گـر   نـدانی  تـا   نگـویی   راه   نـیست          زین ره  بی‌راهـه مـا را رفتنـیست

می‌روی در خواب شادان چپ و راست           هیچ دانی راه آن میدان کجاست

تـو بـبند آن چـشم و خـود تـسلیـم کن           خویش  را  بینی در آن شهر کهن

چشـم چـون بـندی که صـد چشم خمار          بنـد چشـم تـُست این سو از غرار

چـارچشـمی   تـو    ز    عـشق   مشـتری          بـر   امیـد  مـهتـری  و  سـروری

 

 

  

صفحه 15

عالی ترین آثار

نویسنده: فرزانه  

 

شیخ فتح بن شَخرَف به یاران خود می گفت: وقتی اولین بار به خدمت حضرت شیخ عبدالله بن خُبیق بن سابق انطاکی رحمۀ الله تعالی رسیدم به من گفت:«ای خراسانی!... چهار چیز است که غیر از آن نیست: چشم، زبان، دل و هوای نفس ... چشم خود را نگاهدار که به آنچه خدای تعالی نپسندد ننگرد ... و زبان خود را نگاهدار که چیزی نگوید که خدای تعالی از تو خلاف آن را داند... و دل خود را نگاهدار که در وی غِل و حِقد (کینه و دشمنی) هیچ مسلمانی در آن نباشد ... و هوای نفس خود نگاهدار که به هیچ ناشایستی مایل نشود، وقتی این خصلتها در تو نباشد، آن زمان خاکستر بر سر خود بریز که به راستی تو بدبخت شُدی و بدبخت روزگار تویی ....» شیخ عبدالله انطاکیی در طریق، پیرو حضرت سفیان ثَوری بود و از موحدان زمانه خویش و پیوسته مسلمانان را به صلح و دوستی دعوت می کرد و می گفت: «سینه ای که لا اله الا الله در آن ساکن باشد، کینه و دشمنی نسبت به مسلمانان در آن جایی ندارد»، و همواره می گفت: «برترین آثار حق، دل است که آنجا را پاکیزه بدار تا ببینی آنچه خواهی....»

 

امـر حـق بـشنو که گـفتست اُنـظُرُوا
گفت آثارش دل است ای بوالهوس
بـاغـها و سـبزه هـا در عـین جــان
آن خــیال بــاغ بــاشد انـدر آب
بـاغـها و مــیوه ها انــدر دل است
گـر نـبودی عـکس آن سرو ســرور
این غرور آن است یعنی این خـیال
جمله مـغروران بـرین عـکس آمـده
مــی گـریـزند از اصــول بـاغــها
چـونک خواب غفلت آیدشان بـسر
پـس بـه گورستان غِریو افتاده و آه

 

ســوی ایــن آثـار رحــمت آر رو
آن بــرون آثــارِ آثــارست بـــس
بَر بــرون عـکسش چـو در آب روان
که کُند از لـطف آب آن اضـطـراب
عکس لطف آن برین آب و گِل است
پــس نـخواندی ایـزدش دارُ الغُرور
هــست از عـکس دل و جـانِ رجال
بـر گـمانی کـین بُــود جـنّت کـده
بــر خــیالی مــی کُـنند آن لاغــها
راست بیند و چـه سـودست آن نـظر
تــا قــیامـت ایــن غــلط واحسرتاه

 

 

 

صفحه 16

 آب شور

نویسنده: علاءالدین محمد

 

شیخ عباس بن یوسف الشَکلی رحمۀ الله تعالی از مشایخ بغداد بود و از اهل توحید و به حق مشغول بود و به سالکان راه الهی می گفت: هرکه به حق سبحانه تعالی مشغول است، نباید از ایمان وی پرسید، زیرا در آن مرحله مذهب مردان خدا معلوم نباشد  و خلق بیهوده آنان را آزار دهند و تهمت زنند، و او بود که می گفت طریق راه انبیا و اولیا را طی کنید که در زمان گرفتاری و دشواری قدرت ایمانِ ایمانداران نمایان می شود و آن چشمه ای که از درون آدمی را سیراب کُند، بهتر از صد چشمه از بیرون است.

 

                قـطعه را چــون آب آید از برون                    در زمـان امـن بـاشد بَـر فـزون

                چونکه دشــمن گِرد آن حلقه کُند                  تــا کـه انـدر خونشان غرقه کُند

                آب بـــیرون را بـبُرّید آن ســپاه                   تـا نـباشد قــلعه را ز آنــها پـناه

                آن زمان یک چاهِ شوری از درون                   به ز صد جیحون شیرین از برون

                                                                         ***

                چون بجوشید از درون چشمه سَنی                   ز استراق چشمه ها گردی غنی

 

صفحه 17

علم او بالای تدبیر شماست

نویسنده: دل آرام

 

شیخ احمد چشتی که برادر خواجه اسماعیل چشتی بود و از اهل ملامت بود و بااخلاص ترین مردان عصر خویش و بونصر سوهانگر از مریدان او بود که همواره می گفت، من در عمر خویش، شیخی پاکدامن تر و بااخلاص تر و بی ریاتر از شیخ احمد چشتی ندیده ام و بوحفص بغاوردان که از اولیای گمنام خدا، در عصر شیخ احمد بود، به دیدار شیخ احمد چشتی می آمد و بوحفص چنان هیبتی داشت که مردُمان از دیدار او می گریختند و می هراسیدند، زیرا دوستان خدا را، تنها اولیای خدا می شناسند و به زیارت آنان نائل می گردند، زیرا دوستان الله پوشیده باشند از غیرت او، و تا یکتاپرستی در زمین نباشد، کسی آنان را نخواهد شناخت و آنان چهره خود آشکار نسازند، شیخ احمد چشتی می گفت من از بوحفص بغاوردان شنیدم که می گفت هر مُشکلی برای سالکان الهی پیش می آید آن مُشکل برای رُشد آنان باشد و آن بلا و گرفتاری جز رحمت دوست نیست، که یاران خویش را تطهیر می کُند و عوام از این حکایت محرومند.

 

       درحقیقت هر عدو داروی توست                    کــیمیـا و نـافع و دلـجوی تـوست

      کــه ازو انـــدر گـریزی در خلا                     اسـتعانـت جـویی از لــطف خـدا

       درحـقیقت دوسـتانـت دشـمـنند                    که ز حـضرت دور و مشغولـت کُـنند

                                                                *****

       زیــن سـبب بر انبیا رنج و شکست                    از هـمه خـلق جـهان افـزونتر است

       تـا ز جـانها جـانشان شُد زفـت تر                    کـه نــدیدند آن بـلا قــوم دگــر

                                                                *****

      کـه بـلای دوسـت تطهیر شماست                    عــلم او بــالای تـدبـیر شــماست

       چـون صـفا بـیند بـلا شیرین شود                   خوش بود دارو چو صحّت بین شود

 

 

صفحه 18

جُبّه بشکاف ای پسر

نویسنده: امان محمد

 

از شیخ ابوسلیمان دارانی قدس الله روحه که از مشایخ عصر خویش بود سوال کردند: حقیقت معرفت چیست؟ پاسخ داد: حقیقت معرفت آن است که در دو جهان، مُراد جز یکی نبود، و هر کس به این حقیقت برسد، در دنیا و آخرت، آزاد است، ابوسلیمان که به قول خودش، در عراق عابد بود، و در شام عارف شد، به شاگردان خود می گفت: هر چیزی که تو را از حق تعالی مشغول کُند، بر تو آن شوم باشد و دشمن تو، و هر کس لباس تصوف بپوشد، صوفی نشود زیرا تا جُبّه نشکافت به مقصد نرسد، و هر سالکی به مردان و زنان الهی گُمان زشت برد و به آنان تهمت بزند، بر خود ستم کرده، زیرا مردم را از فیض آن مردان خدا دور ساخته، و خسارت عظیم بر سرمایه اجتماع وارد کرده و هرگز روی رستگاری نبیند.

 

روح خـواهی جُـبّه بـشکاف ای پسر                   تا از آن صـوفَت بـرآری زود ســر

هست صوفی آنکه شُد صوفَت طلب                    نـه لـباسِ صـوف و خـیّـاطی و دَب

صـوفیی گـشته بـه پـیشش این لِئام                    اَلـخَــیاطـه واللّــواطـه والـــسّلام

بـر خـیالِ آن صــفا و نــام نــیک                    رنـگ پـوشیـدن نـکو باشد ولیـک

بَـر خـیالش گــر رَوی تـا اصـل او                     نــی چـو عُـبّادِ خـیالِ تــو بــتو

دور بـــاشِ غــیرتـت آمـد خـیال                    گِـرد بـرگِردِ ســرا پرده‌ی خـیال

بـسته هــر جوینده را که راه نیست                     هر خیالش پیش می‌آید که بـیست

جــز مـگر آن تـیزگـوشِ تیزهوش                    کَش بُود از جَیشِ نُصرتهاش جوش

نـجـهد از تـخیّـلهـا و، نـی شَه شود                     تـیر شَـه بـنمایـد آنـگه ره شــود

ایـن دل سـرگـشته را تـدبیر بخش                      ویـن کـمانهای دو تو را تیربخش

 

 

صفحه 19

دولت صحبت

 ابراهیم ادهم قدس الله تعالی روحه با حُذَیفه مرعشی و شیخ علی بکار و شیخ سلیم خواص، بیعت کردند که در زمین هیچ طعامی نخورند مگر اینکه یقین حاصل نمایند که آن طعام حلال باشد، مدتی بر سر این پیمان ایستادگی کردند اما از آن درماندند، چون طعام حلال کم بود، لذا تصمیم گرفتند از هر طعامی به اندک بخورند تا به حلال نزدیکتر باشد و گفتند: چندان خوریم که از آن چاره نبود، باری شبهه اندکتر بود، شیخ ابویوسف غَسولی و سفیان ثوری که با ابراهیم ادهم قدس الله تعالی روحه همصحبت بودند همواره می گفتند: در این راه تیزبین تر و هوشیارتر از ابراهیم ادهم ندیده ایم زیرا او بدون عوض و مُزد و مکافات همه در عبادت و ریاضت و خدمت به خلق خدا بود و در ظاهر با اهل دنیا و در باطن در جهان دیگر زندگی می کرد و تنها با حق مشغول بود و با او همسخن و از غیر حق جدا.

 گُـلعـذاری بـه گـلستان جهان ما را بس               زیـن چـمن سایه آن سرو روان ما را بس

 قـصر فردوس به پاداش عمل می بخشند              مـا کـه رنـدیم و گـدا دیر مُغان ما را بس

 بــنشـین بـر لـب جوی و گُذر عمر ببین            کـاین اشـارت ز جـهان گُـذران ما را بس

 نــقد بـازار جـهان بـنگر و آزار جــهان             گر شما را نه بس این سود و زیان ما را بس

 یار با ماست چه حاجت که زیادت طلبیم             دولـت صُحـبت آن مـونس جان ما را بس

 

صفحه 20

 بدگمان

 

 شیخ ابوالفضل محمد بن الحسن الخَتلی رحمۀ الله تعالی، که از اقران ابوعمرو قزوینی و مُرید شیخ حُصری بود و صاحب اسرار استاد خود و همواره روزه‌دار بود و مدت شصت سال در گمنامی بسر می بُرد و نام خود اندر میان خلق گُم کرده بود، عُمری نیکو یافت و در بیت الجن در نزدیکی دمشق جان به جان آفرین تسلیم کرد، شیخ ابوالفضل نقل می کرد: زمانی در خدمت استاد خود شیخ حُصری در میان جمعی از اولیای خدا بودم، پیر من حُصری زیاد با آن جماعت التفات نداشت، ناگهان جوانی آمد با عصای شکسته و نعلین گُسسته و اندام سوخته و سر برهنه، پیر من حُصری برخاست و آن جوان را در مکانی بلند بنشاند، من مُتعجب شدم و از استاد خود علت آن را جویا شدم، پیر حٌصری فرمود، این جوان ولیّی است از اولیای خدای تعالی که متابع ولایت نیست، بلکه ولایت متابعِ وی می باشد و به کرامات التفاتی ننماید و شیخ ابوالفضل از پیر خود نقل میکرد: هر کس بدگُمان باشد همواره به دنبال اعمال بد می رود و زشت کار است و هرگز در روی زمین به آرامش نخواهد رسید، خوشا به حال آنانی که کلام خداوند آنان را لمس کرده و افکار و گفتار و اعمال آنان رنگ خدایی گرفته و به فروغ جاودان رسیده‌اند.

 

بدگمان باشد همیشه زشـت کار                           نـامه خـود خـواند انـدر حـق یار

 

آن خسان که در کژیها مانده‌اند                            انـبیا را سـاحر و کـژ خـوانـده‌اند

 

وآن اسـیران خـسیس قـلب ساز                            این گمان بُـردند بـر حُـجره ایـاز

 

کـو دفـینه دارد و گـنج اندر آن                           زآیـنه خـود مـنگر انـدر دیـگران

 

شـاه مـی دانست خـود پاکی او                            بـهر ایـشان کـرد او آن جـستـجو

 

ای امـیر آن حُـجه را بگشای در                            نـیم شـب که باشد او زآن بی خبر

 

تــا پـدیـد آیـد سـگالـشهای او                            بـعد از آن بـرمـاست مـالشـهای او

 

                                                        ******

 

ای خُنُک چشمی که خوبیها بدید                           ای خُنُک گوشی که خوبی ها شنید

 

 

صفحه 21

 

 سرنوشت ما

نویسنده: صوفی عبدالرحمان

 از یکی از عارفان معاصر در خلوتخانه حضرت بایزید بسطامی در شهر بسطام سوال کردند: علت سرگردانی انسان معاصر چیست؟ آن عارف بزرگ پاسخ داد: انسان معاصر در سرزمین روح و روان خود به خاطر دوری از یکتاپرستی، سرگردان شده است زیرا حقیقتاً انسان معاصر، انسان‌پرست میباشد نه خداپرست! و جز به لذت‌های آنی بشری به چیز دیگری نمی‌اندیشد. امروز حتی انسان‌هایی که مدعی دینداری هستند به جای پرستش خداوند یکتا، انسانهای معنوی را می پرستند و هرگز نمی توانند یگانگی حق را بپذیرند و این موجودِ انسان‌پرست، همواره باید سرگردان بماند و هرگز به سیستم وحی و کریمه توحید ایمان نخواهد آورد و به فروغ جاودان نخواهد رسید.

 چونکه مـا در پـرده‌ایـم اندر جهان                مـا نـمی‌بـینیـم رُخِ کـــرّوبــیان

خـوانـده‌ای احکام دین را سر بـسر               تـا بــیارد بــهر تــو فــرّ و گُـهر

لـیک امـا ایـن زمـان ای بـی بـصر               خـامه‌ی اخـلاق دیـن شُد بی ثمر

بـر لـباست گــر نـجاسـاتی نـشست               مـیزنی بر صورت و بر پُشتِ دست

بـهر ظاهـر این هـمه وسواس و شور               از چه داری همچو آن خنّاس قُور

بـاطنت را صـد نـجاست بــی‌گمان               پُــر نــماید از حـسادتـهای جان

انـگ و غــیبت، تـهمت و صد افترا                مـیزنی هـرجا که خواهی ای دغا

نــفسِ    امــّاره    بــسـانِ    اژدها                مـیکشاند جـان و دل سـوی گناه

کــم بـگو از شــرّ آن دیـو رجـیم                 چـونکه شـیطان از تو بیزار و لئیم

لاف دیـن کــمتر بـزن ای بـی‌نـوا                 مـست دنـیایی و غـرقِ صـد گُـنا

ظـاهرت را بـس طـهارت مـی‌کُـنی                آب حــمامی رو غـارت مـی‌کُنی

بـاطـنت را هم قـصارت کُـن پــسر                تـا بـبینی لـطف حـق را در شجر

حرف دین است و سخن‌های لطیف                 در عمل کردارها زشت و سخیف

بـرده‌ی بُـتخـانه‌ی مــصرف شُدی                  خار گشتی، گـرچه کانِ زر بُـدی

 

 

صفحه 22

 

از میان برداشتن دشمنی ها

 طاهر مُقدسی رحمه الله تعالی از مشایخ شام بود و با ذوالنون مصری و یحیی جلا صحبت داشته، به علوم ظاهر و باطن آگاهی داشت و می گفت: آنچه الله تعالی خود را معرفی کرده است ما بیش از آن از او چیزی نمی دانیم و نسبت به شناخت حق همواره جاهل هستیم، و می گفت: ذوالنون مصری به ما آموخت، رسول خدا هرگز در فکر نابودی دشمنانش نبود، بلکه می کوشید علت دشمنی ها را از بین ببرد. او مخالفت ها را از بین می بُرد نه مخالف گو را. رسول الله، قلب ها را صیقل می داد و مردم را از ظُلمت رهایی می بخشید و با نور آشتی می داد، و طاهر مُقدسی بود که همواره به سالکان راه خدا می گفت: اگر مردُمان نور عارف را در زمین ببینند، در آن بسوزند و اگر عارف نور وجود بیند، او در آن بسوزد.

 

دوش دیـدم که ملائک در مـیخانه زدند              گـل آدم بـسرشـتند و بـه پـیمـانه زدنـد

سـاکـنان حـرم سـتر و عـفاف مــلکـوت               بـا مـن راه نـشیـن بـاده مـستانـه زدنـد

آسـمان بـار امـانـت نـتوانـست کــشـید              قــرعه کــار بــه نـام ـن دیـوانه زدنـد

جـنگ هـفتاد و دو ملت هـمه را عذر بنه              چـون نـدیدند حـقیقت ره افـسانه زدنـد

شکر ایـزد که مـیان من و او صـلح افـتاد                   صـوفیان رقـص کنان سـاغر شکرانه زدند

 

آتش آن نیست که از شعله او خندد شمع            آتش آن است که در خرمن پروانه زدند

 

صفحه 23

برون شو ای غم از سینه

 

نویسنده: کاکا احمد

 

 

 

برون شو ای غم از سینه که لطف یار می آید               تو هم گمشو برو ای غم، که آن دلدار می آید

 

 

 

شیخ روزبهان بقلی شیرازی قدس الله تعالی روحه، که از خاندان دیلمی الاصل بود و در شهر فسا دیده به جهان گشود. و در سن 25 سالگی از خلق بُرید و در کوه های اطراف شهر شیراز به عبادت و ریاضت پرداخت. آن عارف بزرگ چون در فسا به شغل بقل فروشی (سبزی و تره بار) اشتغال داشت به شیخ روزبهان بَقلی معروف گشت و در نزد بسیاری از استادان زمان خویش به آموختن طریق حق پرداخت و به کریمه توحید رسید. و مدتی در نزد یکی از زاهدان بزرگ عصر خویش به نام جاگیر کُرد به عبادت و ریاضت پرداخت تا به آنجایی رسید که شاگردی چون حضرت شیخ نجم الدین کبرا را تربیت کرد که در اقیانوس عرفان الهی غواصی چیره دست بود، شیخ روزبهان بَقلی در سراسر عمر بابرکت خویش حدود 21 اثر درباره تصوف و سلوک عارفان و رموز الهی برای تربیت سالکان الهی به یادگار گذاشت. و عاقبت در شهر شیراز جان به جان آفرین تسلیم نمود و همواره به شاگردان خود می گفت: «خوشا به حال آنان که عمر بی غمی را تجربه کرده و جهان وحی را مشاهده نموده و مسیر آخرت خویش را هموار کرده.»

 

 

 

حبـذا    آن  مـطبـخِ  پُـر نـوش  و قـند         کـه سـلاطـین کـاسه لـیسانِ وی‌انـد

 

حـبذا   آن   خَـرمـن  صـحـرای  دیـن         کـه بُـود هـر خَرمن آن را دانه چین

 

حـبذا     دریـای      عُـمر     بـی غـمی          کـه  بُـود  زو هـفت دریـا شـبنـمی

 

جُـرعـه‌ای چـون ریـخت سـاقی اَلَـست          بَـر سـرِ ایـن شـوره خاکِ زیردست

 

جوش کرد آن خاک و ما زآن جوششیم          جُـرعه‌ای دیـگر که بس بی کوششیم

 

گـر   روا   بُـد   نـاله   کـردم  از  عـدم           ور نـبود ایـن گـفتنی نـک تن زدم

 

ایـن  بـیان  بـطِّ حـرصِ مُـنثَـنی اسـت            از خلیل آموز کآن بط کُشتنی است

 

هـست در بـط غـیر ایـن بـس خیر و شر           تـرسـم  از  فَـوتِ  سُـخنـهای  دگـر

 

 

صفحه 24

 

بی هدفان سرگردان

 

شیخ شهید شهاب الدین سُهرَوَردی قدس الله تعالی روحه که مدتی در جریده ی عبادان با بعضی از اَبدال عالم به عبادت مشغول بود، همواره به یاران خود می گفت: هر سَری و هر دَری نباشید، یک در گیر و آن را مُحکم گیر، و هرگز بی هدف زندگی مکُن، که انسان بی هدف به جایی نخواهد رسید.

 

هـرکـه  در  ره  بـی  قـلاوزی رود       هـر دو روزه راهِ صـد سـاله شـود

هـر کـه تـازد سـوی کعبه بی دلیل      همچو این سرگشتگان، گردد ذلیل

هـر کـه گـیرد پـیشه ی بـی اوستا         ریـشخـندی شُـد بـه شهر و روستا

جُـز کـه نـادر بـاشد انـدر خافِقَین        آدمـی سـر بَـر زنـد بی والـدیـن

مـال او یـابد کـه کـسبی می کُند         نـادری بـاشـد کـه گـنجی بر زند

مصطفایی کو که جسمش جان بُود         تـا کـه رَحـمَن عَـلَّم الـقرآن بُـود

اهـل تـن را جـمله  عَـلَّم بِـالقَـلَم          واسـطه افـراشـت در بـذل کـرم

هـر حریصی هست محروم ای پسر         چون حریـصان تـگ مرو آهسته تر

 

 

صفحه 25

 

دیده بان دل

 شيخ ابوبكر كتّاني كه شيخ مكه و پير زمانه بود در وقت مرگ از او پرسيدند: به اين مقام چگونه رسيده‌اي؟

او پاسخ داد چون رفتنم به نزد حق نزديك است مي‌گويم. به عزّت و جلالش كه نزديك چهل سال ديده‌بان دل خود بودم، تا هرچه غيرخداي بود از دل دور كردم، تا دل چنان شد كه هيچ چيز ديگر ندانست جز خداي تبارك و تعالي.

 

تو وقف كُني خود را، چون وقفِ يكي مُرده                      من وقف كسي باشم، كو جان و جهان دارد

جُـز غـمزه چـشم شـه، جُـز غـصه چـشم شه                ولله کـه نـیندیشد، هـر زنده که جان دارد

                                                                         ****

آن را کـه تـویی مـنصب، معزول کجا گردد               آن را کـه تـویی چـاره، بیچاره نمی گردد

 

صفحه 26

 ذرات خواطر

 

 

نویسنده: الله کرم

 

 

 

شیخ ابوعبدالله صومعی قدس الله تعالی روحه، از مشایخ بزرگ گیلان بود و درک مجلس بسیاری از بزرگان عجم را کرده و در خدمت آن مردان خدا، طریق عارفان الهی را طی کرده و احوالی عالی و توکلی عظیم داشت، روزی به همراهان خود می گفت از یکی از استادان خود شنیدم که خطاب به من می گفت: ای ابو عبدالله صومعی، خواطر خویش اصلاح کُن، که نه تنها ذره ای عمل بد که اندیشه های ناصواب نیز در عالم می ماند و به صاحبش بر می گردد، هرگاه ستمی دیدی اول به اعمال و افکار خود بپرداز و هرگز گناه خویش بر دیگران ننویس و مجازات خود را بپذیر، و آنگاه بر دیگران خُرده بگیر.

 

 

 

جُرم بَر خود نه که تو خود کاشتی              بـا جـزا و عـدلِ حق کُن آشتی

 

مـُتهم کُـن نـفس خـود را ای فتا               مُـتهم  کُـن  جـزای   عـدل  را

 

تـوبه کُـن مـردانـه سـرآور به رَه               کـه فـَمَن  یَـعمَل   بِـمثقالٍ  یَرَه

 

در فـسونِ نـفس کم شـود غَرّه‌یی              کآفتابِ   حـق  نـپوشد   ذرّه‌یـی

 

هـست این ذراتِ جسمی ای مفید              پیشِ این خورشید جسمانی پدید

 

هـست  ذراتِ  خـواطر و افـتکـار               پـیش خـورشیـد حـقایـق آشکار

 

                                                    ****

 

این جهان چون داوری دارد یقین               آنـچه افـشانـدی بـروید از زمین

 

 

صفحه 27

 

عمری دگر بباید....

 

شیخ ابوعبدالله صوفی همدانی (جاوپاره ای) رحمه الله علیه که از بزرگان مشایخ بود و همواره به سالکان الهی می گفت: ما از بزرگان خود شنیدیم که قبول و صحبت با مشایخ پس از عیب دیدن درست آید، زیرا که آدمی، مجرای عیب است، چون به هنر و نیکویی، صحبت پیوندی، و چون عیب پدید آید، صحبت قطع کنی، آن نه صحبت است، صحبت پس از شناخت عیب است زیرا آدمی نه معصوم است، نه خالی از خطا که خداوند فرموده: آدمی، کفور و جهول و ظلوم است، و شرط صحبت این است که، حق صحبت بدهی و حق خود طلب نکنی، و عیب خود ببینی و عیب دیگران را عذر خواهی، و در دنیا تنها به عمل صالح قیام کُنی و دل به امید آینده نامعلوم نبندی که فرصت ماندن کم است و عمر دراز در پیش است.

 

چون است حال بُستان ای باد نوبهاری        کـز بـلبلان بـرآمد فـریاد بـی قـراری

هر ساعت از لطیفی رویت عرق بـرآرد         چـون بـر شـکوفه آیـد باران نوبهاری

عود است زیر دامن یا گُل در آستینت          یا مُشک در گریبان بنمای تا چه داری

گُـل نـسبتی نـدارد بـا روی دلـفریبت         تو در میان گُلها چون گُل میانِ خاری

عـمری دگـر بـباید بـعد از وفات ما را         کـین عمر طی نمودیم اندر امیدواری

تـرسم نـماز صـوفی بـا صحبت خیالت           بـاطل بُود که صورت بر قبله مینگاری

 

 

صفحه 28

 

 

 

 وکیل خدا

 

عبدالله بن محمد مرتعش قدس الله سره از مشایخ عراق بود و از اصحاب ابوحفص حداد و حضرت جُنید بغدادی، ابوحفص حداد او را به سیاحت امر کرده بود و عبدالله بن محمد مرتعش هر سال هزار فرسخ با پای برهنه سفر می کرد و در هر شهری می رسید بیش از ده روز و گاهی اوقات بیش از سه روز اقامت نمی کرد، و همواره به سالکان راه خدا می گفت: تصوف، اشکال و تلبیس و کتمان است و چیز دگری نیست، و هرگاه به شهری وارد می گشت به عالمان آن شهر می گفت: حضرت ابوالقاسم امین خود را رسول خدا می خواند، نه نماینده و وکیل خدا، او فرموده افتخار من این است که رسول الله هستم، و تنها رسالت خویش را انجام می دهم، من وکیل و جانشین خدا نیستم، و بترسید از اینکه خود را جانشین خدا بدانید و به مردم معرفی کنید، و می گفت: چشم و گوش ولی شناس می خواهد تا اولیا خدا را در زمین مشاهده کنید.

 

در  زلف  چون کمندش ای دل مپیچ کان جا         سرها بـریده بـینی بـی جرم و بی جنایت

چشمت به غمزه ما را خون خورد و می‌پسندی        جانا روا نـباشـد  خـون ریـز  را  حـمایت

در ایـن شـب سیـاهم گـم گشت راه  مقـصود        از  گوشه‌ای برون آی ای کوکب هدایت

از هـر طـرف کـه رفـتم جـز وحـشتـم نـیفزود        زنهار از ایـن بیـابـان ویـن راه بـی‌نهایت

ای  آفتـاب  خـوبان  مـی‌جـوشـد  انـدرونـم        یک ساعـتم بـگنجـان در سـایه عـنایـت

 

صفحه 29

 

عَین الزّمان

نویسنده: بِندیشه

 

شیخ جمال الدین گیلی رحمه الله تعالی، از شاگردان حضرت شیخ نجم الدین کبری بود و بیشتر عمر خویش را در شهر قزوین سپری نمود و در خاک قزوین که آن زمان قدمگاه اولیاء خدا بود به ریاضیت و عبادت مشغول بود (هرچند امروز نام شهر قزوین را آلوده به تهمت کرده‌اند تا مردم از فضای معنوی آن شهر بهره‌مند نگردند و قدر بزرگان خفته در آن خاک را درک ننمایند) شیخ جمال الدین که در عصر خویش معروف به عین الزّمان بود، همواره با سالکان طریق الهی می گفت: این راه، به آموختن علوم ظاهر نیست و به کتابت نیست، زیرا من خود آن زمانی که می خواستم به خدمت استاد خود در خوارزم برسم، مجموعه ای از علوم عقلی و نقلی جمع‌آوری کردم که در سفر مونس من باشند، اما قبل از رسیدن به خوارزم در رؤیای صادق به فرمان استاد، آن مجموعه را به آب انداختم و آزاد شدم، آغاز این راه، به ریاضت است و آخر آن به عبادت شبانه و ذکر مُدام. و هیچ انسانی کلام خداوند را لمس نخواهد کرد، مگر اینکه طریق الهی را طی کند و همواره در مسیر توحید گام بردارد.

 

چـرا ز کـوی خـرابات روی بـرتـابـم           کز این به هم به جهان هیچ رسم و راهی نیست

زمـانه گـر بـزند آتـشم بـه خـرمن عمر           بـگو بـسوز کـه بـر مـن بـه برگِ کاهی نیست

غـلامِ نـرگسِ جَـماشِ آن سـهی سروم           که از شـرابِ غـرورش بـه کَـس نـگاهی نیست

مباش در پی آزار و هرچه خواهی کُن           که در شریـعت مـا غـیر از ایـن گـناهی نـیست

عـنان کشیده رو ای پادشاهِ کشور حُسن           که نـیست بـر سـر راهـی که دادخواهی نیست

 

چُـنین کـه از هـمه سو دامِ راه می بینم            به   از    حـمایتِ   زُلـفش مـرا پـناهی نـیست 

 

صفحه 30

بدعت گزاران

ابوالخیر حبشی رحمت الله تعالی که از صوفیان عارف بود و به طاوس الحرمین شهرت داشت، غلامی بود حبشی که از عنایت حق به این درجه رسید و چون برده بود، روزی خواجه او، وی را در راه خدا آزاد کرد، و ابوالخیر پس از آزادی به طرف بغداد رفت و یکی از مشایخ بزرگ بغداد به او فرمان داد که همواره مجاورت حرمین شریفین باشد و در جوار کعبه به عبادت و ریاضت مشغول گردد، روزی شخصی به مسجدالحرام وارد شد و فریاد زد: کجایند آنان که می گویند از طایفه جوانمردان هستند؟! ابوالخیر حبشی پاسخ داد: جوانمردی باید تا بتواند جوانمرد بیند، دیدن طایفه جوانمردان و شناخت آنان کار هر کس نیست.

به راستی چه نیکو گفت ابوالخیر حبشی، هر کسی نمی تواند طایفه جوانمردان را که در میان خلق گمنام زندگی می کنند، بشناسد. چون تا موحد کامل نباشی، این طایفه را نخواهی شناخت که این قوم یعنی جوانمردان، در زیر چتر پروردگار زندگی می کنند و مشرکین و ملحدان از دیدن باطن آنان محروم هستند و نمی توانند آنان را شناسایی نمایند.

ابوالخیر حبشی شصت سال در مجاورت حرمین زندگی کرد و از هیچ کس، هیچ چیز طلب نکرد و چون از وی پرسیدند: شخصی بر روی هوا می پَرَد ومسافتی طی می کُند. پاسخ داد: رسول الله بر روی زمین راه می رفت و ما پیرو رسول خدا هستیم و خارج از شریعت او حرکت نمی کنیم و در حضور او خودنمایی نمی کنیم و بدعت نمی گذاریم.

 

با حضورت ای شه صاحبدلان
از سیاهی وز سپیدی فارغم
چشم سَر، گر کور باشد باک نیست

ترکه ی اندیشه را بر ما بزن
چلچراغی را سر این راه گیر
نظم عالم خضر را باشد یقین
بازگشت هر وجودی واضح است

 

 

 

*****

 

من حریصم بَر رشاد عاشقان
من جمالت را همیشه عاشقم
ای امان از چشم دل کو پاک نیست

تا شویم آزاد از بند مَحن
تا که ره یابیم در نور ای مُنیر
عقل موسا در کَفَش آمد رهین
کُل فرعٍ سوی اصلی راجع است

 

صفحه 31

 

طلسمات یک گنج

از یکی از عارفان معاصر در نزدیکی خانقاه شیخ ابوسعید ابوالخیر سوال کردند: چرا انسان معاصر نمی تواند برای عبادت پروردگار مدتی به کُنج عُزلت بنشیند و از هیاهوی ساختگی دنیا بگُریزد؟ آن عارف معاصر پاسخ داد: اولاً، هر کس نمی تواند خلوت عارفان را درک کُند زیرا خلوت آنان گنج بزرگی می باشد که به دست آوردن این گنج عُزلت بزرگترین ثروتی می باشد که نصیب هر انسانی نمی شود و همانطور که بزرگان این راه در گذشته گفته اند اطراف گنج عُزلت، توسط شیاطین جنی و انسی ، طلسمات سختی کشیده شده که هر کس نمی تواند اثر این طلسمات را باطل کُند و سحر ساحران معاصر نیز، نمی گذارد انسان عصر حاضر، به این گنج دست پیدا کند برای همین، همه‌ی منکران و مشرکان و دشمنان خدا و رسول و مخالفان ادیان توحیدی در یک جبهه مشترک بر علیه عارفان الهی و آثار آنان اقدام می کنند.

 

گـنج عُـزلت که طلسمات عجایب دارد
آنکه پـیشش بـنهد تـاج تکـبر خـورشید
دولتی را که نباشد غـم از آسـیب زوال
روی مقصود که شاهان به دعا می طلبند
از کران تا به کران لشکر ظلم است ولی
گنج قارون که فرو می شود از قهر هنوز

 

فــتح آن در نـظـر رحــمت درویـشان است
کـبریایی‌ست کـه در حـشمت درویشان است
بـی تـکـلـف بـشــنـو، دولـت درویشان است
مـظـهـرش، آیـنـه‌ی طـلعـت درویشان است
از ازل تـا بـه ابـد، فـرصــت درویشان است
خوانده باشی که هم از غَیرت درویشان است

 

صفحه 32

 

زنده دلان

نویسنده: شبنم

ابوبکر مصری رحمت الله علیه، که شاگرد زَقاق کبیر بود و با سید طایفه جنید بغدادی و ابوالحسین نوری همصحبت بود، روزی شخصی از وی سوال کرد: چه کسانی از مردم کلام خداوند را درک می کنند؟ ابوبکر مصری پاسخ داد: من از جنبد بغدادی و بزرگان دیگر مشایخ صوفیان شنیده ام تنها کسانی کلام خداوند را می شنوند که آنان گوشی شنوا و دلی زنده دارند. اکثر این مردم که مرده‌اند چگونه مردگان این عصر می توانند کلام خداوند را درک نمایند. کلام خداوند زنده است و تنها در جان هایی اثر می کند که زنده باشند.

به درستی ما در این عصر در اثر قبول ارزش های مادی همه ما قلب هایمان مرده است و به تعبیری مردگانی هستیم که تنها بر روی زمین راه می رویم. نسان معاصر نه گوش شنوایی دارد و نه دلی زنده که بتواند از کلام خداوند بهره‌مند شود. همانگونه که حضرت مولانا قبل از اینکه با حضرت شمس الحق تبریزی همسخن شود خود او می نویسد «پس از آن ملاقات مرده بودم، زنده شدم»، یعنی قلب مرده مولانا به برکت راهنمایی حضرت شمس و دعای آن مرد بزرگ زنده شد و مولانا گوشی شنوا و قلبی آگاه و جانی تازه یافت. از آن پس توانست کلام خداوند را درک کند. امید است روزی فرابرسد انسان معاصر نیز گوشی شنوا و قلبی زنده و جانی تازه بیابد تا از کلام خداوند در این عصر بهره‌مند گردد. (إنّما یستجیب الّذین یسمَعون- قرآن کریم)

 

ای نسـیم ســحر، آرامـگـه یـار کـجاست؟
شب تار اسـت و ره وادی ایـمن در پـیش
هر که آمد بـه جـهان نـقش خـرابی دارد
آن کس است اهل بشارت که اشارت داند
هـر سـر مـوی مـرا با تو هزاران کار است
بـازپـرسـید ز گـیسـوی شـکن در شـکنش
عقل دیوانه شد، آن سلسله‌ی مـشکین کـو؟
ساقی و مطرب و مِـی جمله مـهیاست، ولی

 

مــنـزل آن مـه عـاشـق‌کـش عـیار کجاست؟
آتـش طـور کـجـا، مـوعـد دیـدار کجاست؟
در خـرابـات بـگویـید کــه هـشیـار کجاست
نـکـته‌هـا هـست بـسی، مَحرَم اسرار کجاست؟
مـا کـجـاییم و مـلامت‌گـر بـی‌کار کجاست
!
کاین دلِ غمزدهْ سرگـشتهْ گـرفـتارِ کجاست؟
دل ز ما گوشه گرفت، ابروی دلدار کجاست؟
عـیـش بـی یـار مـهـیـا نـشـود، یار کجاست؟

 

صفحه 33

 

 

 صاحبان همت

یکی از سالکان الهی از حضرت بایزید بسطامی رحمت الله علیه سؤال کرد: چگونه از خلق کنار گرفته ای و به حق پیوسته‌ای؟ حضرت بایزید پاسخ داد: از روزی که گفتم الله، تا به امروز دیگر به هیچ مخلوقی بازنگردیده‌ام، و با هیچ آفریده سخن نگفته‌ام، و او بود که به یحیی معاذ رحمت الله علیه می گفت: ای یحیی، صاحب همت باش، و به هیچ مقامی فرو میا، که به هرچه فروآیی، بدان محجوب شوی.

 

ای دل مباش یک دم خالی ز عشق و مستی
گر جان به تن بـبینی مـشغـول کـار او شـو
با ضعف و ناتوانی همچون نسیم خوش باش
در مـذهب طـریقت خامی نشان کفر است
تـا فـضل و عـقل بـینی بـی مـعرفت نشینی

 

وانـگه بـرو کـه رسـتی از نـیسـتی و هستی
هر قبله‌ای که بـینـی بـهتـر ز خـودپرستی
بـیمـاری انـدر ایـن ره بـهتـر ز تندرستی
آری طریق دولت چالاکی است و چستی
یک نکته‌ات بگویم خود را مبین که رستی

 

صفحه 34

 

علم زندگان

شیخ عبدالله بن حاضر قدس الله تعالی روحه که بزرگانی چون یوسف بن الحسین با او همسخن بودند و از وی بسیار رموز و اسرار الهی آموختند، روزی به یوسف بن الحسین گفت: تو از همنشینی با ذوالنون مصری برای خود بازار و دکانی مساز که چون به شهر وارد می شوی به مردم آنجا می گویی من همنشین ذوالنون هستم، اگر بتوانی از این عمل دست برداری آنگاه همنشینی با خداوند را درک خواهی کرد، و هیچ کس از خالص بندگان الله تعالی نشود مگر اینکه اکثر مردم او را نپذیرند و از سخنان او بگُریزند، اولیا خدا، غریبان این جهان هستند، و او بود که همواره می گفت: ای سالکان راه الهی، علم را از زنده‌ای بگیرید که هرگز نمی میرد و هر کس حق را خالص بندگی نکند باید ظالمان و جباران را سجده و بندگی کند.

 

آن سـگان را این خسان خاضع شوند
گـربه بـاشد شـحنـه‌ی هـر موش خو
خـوف ایـشــان از کــلابِ حـق بُوَد
مـوش کـی تـرسـد ز شـیـران مصاف
زیـن سبب بُد که اهل محنت شاکرند
اهـل دنـیـا دســت بــوس ظـالـمان

 

شـیر را عـارســت کـــو را بـگروند
مـوش کـه بـوَد تـا ز شیران ترسد او
خـوفـشان کـی ز آفـتـابِ حـق بُود
بـلــکه آن آهــو تـگانِ مـشـک ناف
اهــل نـعـمـت طاغـبـنـد و مـاکرند
چون نکرده سجده‌ی حق بی گـمان

 

صفحه 35

 

خالص شدن

نویسنده: پوریا

 شیخ ابوالحسن سوهان آژن رحمت الله تعالی که همواره در ماه مبارک رمضان شب تا سپیده صبح سجده می کردی و از خداوند می خواست تا او را رایگان ببخشد زیرا می گفت نمی دانم آن نماز و روزه و حج و آن قرآنی که می خوانم خالص باشد. همواره توبه می کرد و به سالکان الهی می گفت: تا خالص نشوید اعمال شما خالص نخواهد شد. و چون ابلیس را بر مخلصین راهی نیست پس هر عملی که خالص نباشد آلوده به دسیسه شیطان است و او بود که می گفت در این زمان خالصان کم‌اند و دین مردمان بازیچه دست شیطان است. امید است روزی فرا برسد تا مردم به دین الله روی بیاورند و آن زمان روزی پیروزی موحدان است.

 

بـیـار بـاده کــه رنـگـیـن کـنـیـم جـامــه زَرق
خـیـالِ زلـفِ تـو پُـخـتـن نـه کـار هر خامیست!
لـطـیفـه‌ایـست نـهانـی، کـه عـشق از او خــیـزد
جمال شخص نه چَشمست و زُلف و عارض و خـال
قَــلَنــدران حــقـیــقـت بــه نـیم جـو نـخـرند
بـر آسـتـان تــو مـشــکـل تــوان رســیـد؛ آری
سَـحَـر کـرشـمـه‌ی چَـشمـت بـه خواب می‌دیدم

 

کـه مست جام غروریم و نام هشیاریست
کـه زیــر سـلسله رفتن طریق عیاریست
که نام آن نـه لبِ‌ لعل و خط زنگاریست
هزار نکته در ایـن کـاروبـار دلداریست
قَبای اَطلَس آن کس که از هنر عاریست
عُروج بر فَلَکِ سَـروَری بـه دشـواریست
زِهی مَراتب خـوابی که بِهْ زِ بیداریست

 راز آفرینش

 از حضرت شیخ ابوالحسن خرقانی رحمت الله علیه سؤال کردند: غریبان جهان چه کسانی هستند؟ شیخ ابوالحسن پاسخ داد: به من خبر رسید که در عصر من، چهارصد مرد از غریبان هستند به دیدار آنان نائل آمدم، بدانستم غریبان جهان، آنانی هستند که ایشان را به جز خدا هیچ معبودی نبود و هرگز سر تعظیم در برابر بت‌هایی خلق فرود نیاورند.

 

حـق تـعالـی خـلق را یـکتاپرست
تا که بر یکتایـی خـود بـنـگـرنـد
لیک این صـد هزاران خودپرست
از سر آن درس های ظلمت است
آن نواها جمله کـفر اسـت و عناد
خـسـتـه گـرداند تـو را آن نابکار
آن سـخـن هـای لـئیمِ بی فروغ
خلق را بـنگر که بـیمار و خـراب
در غُـبار روزگـاران بَـسـتـه‌انــد

 

آفــریــده صـبحـگـاهـان الـسـت
قـفـلِ جـهل و نـاامـیـدی بـشکـنند
بُت‌پـرستی می کنند حیران و مسـت
نقمـت اندر، نقمت اندر، نقمت است
دشمـنِ عقل است جـان ها را فسـاد
تا نـفـهمـی راه و رســمِ کــردگـار
جمله کفر است و نفاق است و دروغ
گـشـته مـغمـوم و اسـیر صـد سـراب
بی گُل و بی سـبـزه و دل خسته‌انـد

 

صفحه 36

 

 کدام اختیار

شیخ ابوسعید خرّاز قدس الله روحه العزیز که از کبار مشایخ عصر خویش بود همواره به سالکان الهی می گفت: چون بنده به خدای رجوع کُند و تعلّق به خدای گیرد و در قرب الهی ساکن شود، هم نَفسِ خویش را، و هم ماسوی الله را فراموش کُند، آنچه از علوم ظاهر آموخته از حافظه او محو گردد و اگر از او سوال کُنند: تو از کجایی و چه می خواهی؟ او را هیچ جواب خوبتر از آن نباشد که می گوید: الله، الله، الله و گفت: هر کس با مردان خدا همسخن شود هرگز با ایشان به مخالفت برنخیزد، و او بود که می گفت: اختیار برای آدمیان خوب و نکوست به شرط آنکه این اختیار ما را به حق متصل کُند وگرنه بی اختیاری بهتر است.

 

اخـتیـار آن را نـکو باشد که او
چون نباشد حـفظ و تقوا زینهار
عقل باید نـور دِه چـون آفتاب
چون ندارم عقلِ تابان و صلاح

 

مـالکِ خـود بـاشد انـدر اِتّقوا
دور کُن آلت بـینـداز اخـتیـار
تا زند تیغی که نَـبود جُز صواب
پس چرا در چـاه نـندازم سلاح

 

صفحه 37

 

اقسام وحی

از یکی از عارفان معاصر در نزدیکی زادگاه حضرت شیخ شهاب الدین سهروردی سوال کردند: آیا خداوند تنها بر پیامبران وحی می فرستد و تنها پیامبران هستند که شبکه وحی را درک می کنند و می توانند از آن طریق با ملکوتیان ارتباط برقرار کنند؟ آن عارف معاصر پاسخ داد: این سخنی‌ست بسیار ناآگاهانه که توسط کسانی گفته می شود که با کلام خداوند آشنایی ندارند و الفبای آن را نمی فهمند زیرا کلام خداوند به ما می گوید وحی دارای انواع مختلفی می باشد که حتی به زنبور عسل نیز وحی می شود، و به کوه ها نیز وحی می شود، و بسیاری از موجودات دیگر که خداوند در کلام خود به روشنی برای ما آن را بازگو کرده است اما ما باید بفهمیم آن وحیی که به پیامبران می شود چگونه است و از چه طریقی به آنان می رسد، وحی دارای اقسام مختلفی است که باید از سوی انسان معاصر کشف شود تا ما به راز هستی پی ببریم و ناآگاهانه بر کلام خداوند خرده نگیریم. باید همواره خداوند را شاکر باشیم که وحی در عالم هستی جاری و ساری می باشد و هنوز کوره‌راهی به سوی ملکوتیان از سوی انسان های بزرگ گشوده می شود تا انسان معاصر سرگردان نماند.

 

الـمنـت لله کـه در مـیـکــده بـازست
خُمها همه در جوش و خروشند ز مستی
رازی کـه بـرِ غـیر نـگفـتیـم و نـگوییم
 شـرح شـکن زلـف خم اندر خم جانان
در کعبه کوی تو هـر آنـکس کـه بیاید

 

زان رو کــه مــرا بــر در او روی نـیـاز است
وان مِی که در آنجاست حقیقت نـه مجاز است
بـا دوسـت بـگـویـیـم کـه او مـحرم راز است
کوته نتـوان کـرد کـه ایـن قـصـه دراز است
از قـبـلـه ابـروی تـو در عـیــن نــمـاز است

 

صفحه 38

 

بی آزارترین مردم

نویسنده: یار محمد

 از حضرت شیخ ابوالحسن خرقانی رحمت الله علیه سوال کردند: مردم از لحاظ کردار چند گروه هستند؟ حضرت شیخ پاسخ داد: مردمان سه گروه‌اند؛ یکی، نیازرده، تو را آزار دارد و یکی، تو بیآزاری (او را) بیازارد، و یکی را اگر بیازاری ، نیازارد. و گفت: خدای تعالی، خون همه‌ی پیامبران بریخت و باک نداشت، خداوند این شمشیر به همه‌ی پیامبران درافشاند و این تازیانه به همه‌ی دوستان زد و خویشتن را به هیچ‌کس فرا نداد او عیّار است، تو نیز عیّار باش، و دست به دون او فرا نده، و به غیر او نپرداز، جوانمرد عاشق است و عشق را با دو عالم کار نیست.

 

با دو عـالــم عـشق را بـیگـانـگی
مُطرب عـشق این زند وقت سماع
پس چـه باشد عشق دریـای عـدم
کاشـکی هسـتـی زبـانـی داشـتی
هـرچه گویی ای دم هستی از آن
آفـت اِدراکِ آن قـالست و حـال

 

انــدرو هــفـتــاد و دو دیـوانـگی
 بـنـدگـی بـند و خداوندی صُداع
در شـکسـتـه عـقـل را آنـجـا قـدم
تا ز هـسـتـان پـرده هـا بـرداشـتـی
پـرده‌ی دیـگر بـرو بـســتـی بـدان
خون بخون شُستن محالست و محال

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

  

 

پند عارفانه

 عارفان الهی نه متعلق به عصر خود بوده اند و نه متعلق به عصر ما می باشند.بلکه شاید در عصر تکامل معنوی جوامع بشری،انسانیت عصری را بوجود آورد که عصر آنان باشد،زیرا سخن آنان نتیجه کار و حال است،نه ثمره حفظ و قال،واز اسرار است نه از تکرار....

آدرس ایمیل :این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

آدرس سایت رسمی آستاد آمی سما : این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

Template Settings

Color

For each color, the params below will give default values
Blue Red Oranges Green Purple Pink

Body

Background Color
Text Color

Header

Background Color

Footer

Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction